University of Calgary – Đại học Calgary chuẩn bị đăng cai sáng kiến mô hình hóa năng lượng cấp quốc gia, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc thúc đẩy ra quyết định năng lượng dựa trên bằng chứng tại Canada. Sáng kiến này nhận tài trợ 5 triệu đô từ Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Canada, với mục tiêu tập hợp cộng đồng mô hình hóa năng lượng trên toàn quốc và nâng cao năng lực Canada trong phát triển mô hình năng lượng nguồn mở chất lượng cao.
Trung tâm Mô hình Năng lượng, gọi tắt EMH, hoạt động như đầu mối kết nối giới học thuật, chính phủ và doanh nghiệp nhằm cải thiện khả năng tiếp cận dữ liệu và công cụ phân tích năng lượng. Theo Blake Shaffer, Tiến sĩ năm 18, phó giáo sư Khoa Kinh tế thuộc Khoa Nghệ thuật và giám đốc EMH, Canada nổi bật về tài nguyên năng lượng nhưng còn hạn chế về khả năng chia sẻ dữ liệu và mô hình so với Hoa Kỳ. Ông cho biết Hoa Kỳ sở hữu Cơ quan Quản lý Thông tin Năng lượng, nơi dữ liệu quan trọng và mô hình nguồn mở được công bố rộng rãi để phục vụ nghiên cứu và chính sách.
EMH được định vị như trung tâm kết nối hơn là nhà sản xuất mô hình cốt lõi. Theo nhận định chuyên môn, vai trò trung tâm giúp cộng đồng mô hình hóa năng lượng Canada tăng cường hợp tác, tránh trùng lặp nghiên cứu và nâng cao chất lượng phân tích. Điều này mang lại lợi ích trực tiếp cho sinh viên và du học sinh quan tâm lĩnh vực kinh tế năng lượng, chính sách công và phân tích dữ liệu, khi các bạn tiếp cận môi trường nghiên cứu liên ngành gắn với nhu cầu thực tiễn quốc gia.
Sáng kiến EMH khởi nguồn năm 2022 với tên gọi Sáng kiến Mô hình hóa Năng lượng, đặt tại Institut de l’éNergie Trottier thuộc Polytechnique Montréal, hợp tác cùng Đại học Calgary và Viện Hệ thống Năng lượng Tích hợp tại Đại học Victoria. Trong bốn năm tới, Đại học Calgary đảm nhiệm vai trò đăng cai, đồng thời mở rộng mạng lưới đối tác với Đại học York và Đại học Carleton. Cấu trúc hợp tác này phản ánh mô hình đào tạo và nghiên cứu phân tán nhưng liên kết chặt chẽ, giúp sinh viên tiếp cận nhiều nguồn tri thức và chuyên gia hàng đầu.
Về tác động chính sách, mô hình năng lượng cung cấp dữ liệu cho các nhà hoạch định chính sách khi đánh giá lựa chọn chiến lược. Ví dụ, trong thảo luận về kết nối điện liên tỉnh, các mô hình giúp dự đoán ảnh hưởng kinh tế đối với British Columbia và người tiêu dùng Alberta nếu tăng cường truyền tải. Theo phân tích học thuật, khả năng mô phỏng kịch bản như vậy giúp giảm rủi ro chính sách và tăng tính minh bạch trong quyết định công.
Blake Shaffer cho biết các mô hình năng lượng hỗ trợ chính phủ hiểu rõ hệ quả các lựa chọn chính sách, đồng thời giúp doanh nghiệp xây dựng luận cứ kinh doanh và xác định nhóm hưởng lợi hay chịu tác động. Dù EMH hoạt động theo nguyên tắc truy cập mở, giai đoạn đầu tập trung cộng đồng chuyên gia mô hình hóa, với định hướng mở rộng tiếp cận công chúng trong tương lai. Cách tiếp cận này tạo tiền đề để sinh viên mới từng bước tham gia nghiên cứu chuyên sâu, sau đó mở rộng ảnh hưởng xã hội.
Trong bối cảnh chuyển đổi năng lượng và biến động địa chính trị, EMH hướng tới cung cấp công cụ cho chính phủ, ngành công nghiệp và công chúng Canada nhằm lập kế hoạch tương lai năng lượng đáng tin cậy, giá cả phải chăng và phát triển bền vững. Nhận định chuyên môn cho thấy việc nâng cao hiểu biết hệ thống năng lượng giúp Canada chủ động hơn trước biến động toàn cầu, đồng thời tạo cơ hội nghề nghiệp suốt đời cho nguồn nhân lực trẻ.
Mỗi đối tác đảm nhiệm vai trò riêng. Đại học Victoria phát triển và đóng góp mô hình nguồn mở. Polytechnique Montréal xây dựng cơ sở dữ liệu năng lượng. Đại học Calgary tập trung triệu tập các nhóm thông qua hội thảo chuyên sâu như trại điện, nơi giới nghiên cứu phân tích thay đổi hệ thống năng lượng. Mô hình phân công này mang lại môi trường học tập không ngừng cho sinh viên, kết hợp lý thuyết, dữ liệu và ứng dụng chính sách.
Theo Blake Shaffer, việc đặt EMH tại Đại học Calgary phản ánh vị thế dẫn đầu nghiên cứu năng lượng của trường. Trung tâm hướng tới mạng lưới hàng trăm chuyên gia trên toàn quốc, củng cố vai trò Canada trong phân tích và hoạch định năng lượng. Đối với sinh viên và du học sinh quan tâm ngành kinh tế năng lượng, chính sách công hay phân tích hệ thống, đây là minh chứng cho môi trường học thuật năng động, gắn chặt nhu cầu xã hội và cơ hội nghề nghiệp tương lai.
